4 Φεβ 2018

20180204 ολύμποι-σαλάγωνα-αγία δύναμη








πεζοπορία με αφορμή την κοπή της πίτας του συλλόγου «φίλοι μονοπατιών χίου»
στο μονοπάτι ολύμποι-σαλάγωνα-αγία δύναμη.

 

... αυτό είναι το λάδανο, το καλύτερο από όλα τα βότανα, πολύ καλύτερο από το τσάι.

... αυτό να τραβήξεις φωτογράφε· διάβασε τη γράφει:«δαπάνη κοινότητος ολύμπων 1956». τότε ήταν υποχρεωτικά δύο μεροκάματα το χρόνο από όλους τους κατοίκους για κοινοφελή έργα.

...οι ολύμποι είναι το ωραιότερο χωριό της ελλάδας και ένα από τα πέντε ωραιότερα της ευρώπης -δεν έχουν αποφασίσει ακόμα πιο είναι πρώτο. αν θέλετε να αγοράστε σπίτι και να διασώσετε την μεσαιωνικότητα του χωριού, μπορείτε με πέντε έως είκοσι χιλιάδες, ανάλογα πόσο μεγάλο το θέλετε. να ξέρετε όμως ότι χρειάζονται πενταπλάσια χρήματα για να το αναπαλαιώσετε. 

... βλέπετε απέναντι στη χερσόνησο το μοναχικό σπίτι, εκεί που αφρίζουν τα κύματα. εκεί μένει ο γ.μ. πρώην οϋκάς. αυτός κοιτάζει τη θάλασσα και ξεχωρίζει τα υποβρύχια που περνούν στα πέντε μίλια, μόλις βγάζουν το περισκόπιο και του κάνουν σήμα με καθρεφτάκια -είναι πρώην συνάδελφοι του, έχουν κώδικες να συννενοούνται αυτοί- τότε ο γ. βάζει το μαχαίρι του στο στόμα και μ' ένα μακροβούτι καλύπτει τα πέντε μίλια και φτάνει στο υποβρύχιο. φεύγουν με τους συναδέλφους του και πάνε κρυφά στα βάθη της τουρκίας και κάνουν δολιοφθορές.

αποσπάσματα από τη ροή πληροφοριών πεζοπόρου, κατοίκου της περιοχής.

27 Ιαν 2018

εκτός εποχής*




οι περισσότεροι καλοκαιρινοί οικισμοί είναι αποθήκες τουρισμού, όλα είναι ασύντακτα και προσωρινά, χωρίς δομημένο ιστό από την μια αλλά από την άλλη με τα χρόνια εξελίσσονται σε τόπους μόνιμης κατοικίας.
στη νότια χίο, μέχρι πριν μερικές δεκαετίες όλοι κατοικούσαν στα μεσαιωνικά χωριά, με τη συμπαγή πολεοδομική τους μορφή, χτισμένα τέσσερα-πέντε χιλιόμετρα μακριά από τη θάλασσα· εκεί φτιάχνονταν και τα νέα σπίτια. από τη δεκαετία του εξήντα και του εβδομήντα χτίζονται εξοχικές κατοικίες στις παραλίες και τα τελευταία είκοσι χρόνια για αρκετούς γίνονται μόνιμες.

στην κώμη και σε ανάλογους οικισμούς, το καλοκαίρι όλα τα σπίτια είναι ανοικτά· λουλούδια, τραπέζια, αυτοκίνητα, παιδιά, καταστήματα, ξαπλώστρες· εκατοντάδες άνθρωποι έρχονται για διακοπές. από το σεπτέμβρη όμως που φεύγει ο κουρνιαχτός, κλείνουν όλα τα καταστήματα και αποχωρούν και οι τελευταίοι, αλλάζει εντελώς η μορφή του οικισμού.

περπατώ συχνά νωρίς το πρωί, ή αργά το απόγευμα· διασχίζω την παραλία, από το κέντρο προς τα ανατολικά ή προς τα δυτικά και μετά μπαίνω στους εσωτερικούς χωματόδρομους. απογυμνωμένη η περιοχή από το καλοκαιρινό σκηνικό αποκαλύπτει τη δομή της. αχαρτογράφητη, χωρίς σχέδιο –δεκαετίες τώρα γίνονται σχέδια αλλά κανένα δεν έχει εφαρμοστεί– μικρές ή μεγαλύτερες αυθαιρεσίες και δεκάδες ενστάσεις δεν επιτρέπουν την εφαρμογή του. ίσως μέρος της χειμωνιάτικης ομορφιάς της περιοχής και της γλυκιάς μελαγχολίας που αποπνέει είναι κι αυτή η χαοτική τοπογραφία της. χωρίς τους ανθρώπους, κυριαρχεί η φύση· βγήκε χορτάρι στα χωράφια, ανεμίζουν οι καλαμιές, οι συκιές γυμνές από φύλλα, η θάλασσα συνεχώς αλλάζει· οι ήχοι, οι μυρωδιές, οι εικόνες όλα έρχονται από τη φύση.

λόγω της θαλασσινής αλμύρας, των δυνατών νοτιάδων και της υγρασίας τα σπίτια κάθε λίγα χρόνια θέλουν συντήρηση, τα σίδερα σκουριάζουν και φουσκώνουν, οι σοφάδες πέφτουν, τα κουφώματα χαλάνε. οι περισσότερες κατοικίες είναι φροντισμένες, δεν αφήνονται στη φθορά, είναι καθαρές και νοικοκυρεμένες, τα δέντρα κλαδεμένα, τα λάστιχα μαζεμένα, τα μεταλλικά πόμολα τυλιγμένα, τα χωράφια οργωμένα. οι άνθρωποι φροντίζουν τον ιδιωτικό τους χώρο, προστατεύουν την περιουσία τους αλλά ως εκεί· οι δρόμοι και οι κοινόχρηστοι χώροι, κυρίως το καλοκαίρι έχουν σκουπίδια, μπάζα, και αναπόφευκτα πάρα πολλά αυτοκίνητα. οι ακάλυπτοι χώροι μετατρέπονται σε πάρκινγκ.

το χειμώνα όλα είναι άδεια, όμως πρέπει να κατοικούν περισσότεροι από πενήντα άνθρωποι· όμως, η κώμη δεν είναι χωριό, δεν έχει πλατεία, καφενείο, μπακάλικο, εκκλησία, δηλαδή χώρους συνάντησης, εστίασης των ανθρώπων, έτσι μοιάζει περισσότερο με αμερικάνικο προάστιο· όλοι μετακινούνται με το αυτοκίνητο, πάνε κάπου αλλού για τις δουλειές τους, για σούπερ μάρκετ, διασκέδαση κτλ. ο καθένας ακολουθεί την καθημερινότητα του και η τοπογραφία που έχει προκύψει δεν βοηθά την συνύπαρξη των κατοίκων. όλα αυτά τα καινούργια σπίτια, τα ά-σχημα, που σαν μεγάλες τούρτες έχουν κάτσει στον κάμπο ή δίπλα στη θάλασσα, είναι ή κλειστά ή υπνωτήρια· οι σημαντικότερες δραστηριότητες των κατοίκων είναι στην καλαμωτή, τα γύρω χωριά και τη χώρα.


περπατώ στο κρύο· πεινασμένα σκυλιά ψάχνουν για τροφή στους κάδους, στη γλυφάδα –εκεί που ο χείμαρρος συναντά τη θάλασσα– δυο άντρες ντυμένοι κυνηγοί, κρυμμένοι στα αλμυρίκια περιμένουν τις κουρασμένες πάπιες και τα άλλα πουλιά που θα κατέβουν για νερό, για να τα σκοτώσουν· ο ένας έχει μαζί και το παιδί του.



* 20170127 

- το κείμενο ξεκίνησε να γράφεται τον νοέμβριο του δεκατέσσερα, τον ιανουάριο του δεκαέξι γράφτηκε από την αρχή και δημοσιεύτηκε στο σάιτ aplotaria.gr. τώρα ξαναγράφεται για το βιβλίο με τίτλο εργασίας «γύρω γύρω θάλασσα» που αν όλα πάνε καλά θα κυκλοφορήσει κάποια στιγμή (;)

17 Δεκ 2017

20171215 στο ελαιοτριβείο









- πόσα είναι όλα τα ελαιοτριβεία;
- δυό εδώ, του άη γιώργη, ένα στον κάμπο, δυό στη χώρα, δυό στα βορειόχωρα και ένα στα καρδάμυλα. φέτος δουλέψανε καλά στον κάμπο, για μας πρόπερσι ήταν καλύτερα, φέτος στα πάνω χωριά εν ήβρεξε και εν είχαν πολλές. πολλές φωτογραφίες πρέπει να χεις, ε;
- έ τόσα χρόνια, όποτε έρχομαι τραβάω. του χρόνου άμα ανοίξεις, α τυπώσω καμιά δεκαριά, μεγάλες· α της βάλουμε στον πίσω τοίχο, κάτω απ' το ρολόι.
- αμέ, μεγάλες; σαν αφίσες;
- ναι.

13 Δεκ 2017

20171213 μάθημα μουσικής στην αυλή του σχολείου




όμορφη μέρα σήμερα, ο δυνατός ήλιος στέγνωσε γρήγορα την πρωινή υγρασία. έφτασα στο χωράφι -ακριβώς δίπλα στην αυλή του δημοτικού σχολείου- γύρω στις δέκα. μόλις πρέπει να είχε τελειώσει το πρώτο διάλειμμα.

μετά από λίγα λεπτά άκουσα μουσική· κάτι σαν ξυλόφωνο, αλλά δεν μπορούσα να καταλάβω από που έρχεται. μάλλον από το σχολείο· το φύλλωμα των ελαιόδεντρων έκρυβε την αυλή, πλησίασα στα κάγκελα. στη μέση της αυλής τέσσερα-πέντε θρανία έφτιαχναν ένα τετράγωνο, κάθε παιδί είχε μπροστά τους ένα κίτρινο ξυλόφωνο -μεταλλόφωνο το είπε σε λίγο ο δάσκαλος μουσικής- έπαιζαν και τραγουδούσαν τις νότες: ντο ρε μι ντο λα ντο ... μετά από λίγο ο δάσκαλος τραγουδούσε τα κάλαντα και τα παιδιά της νότες.
ξαφνιάστηκα ευχάριστα· για μιάμιση ώρα ήταν πολύ όμορφο αυτό που συνέβαινε, υπήρχε πολύ καλή ενέργεια και ενθουσιασμός. στο τέλος του μαθήματος ο δάσκαλος της μουσικής τούς είπε ότι παρόλο που δεν είχαν βρεθεί την προηγούμενη βδομάδα είναι πολύ καλοί και ότι την επόμενη τετάρτη θα φέρει την κιθάρα του να παίξει μαζί τους. ήθελα να τους δώσω συγχαρητήρια, και στο δάσκαλο και στα παιδιά, αλλά από την μια ντράπηκα, από την άλλη δεν ήθελα να ενοχλήσω.
δεν νομίζω να έχει αλλάξει τόσο πολύ η εκπαίδευση στα ελληνικά σχολεία και τα μαθήματα, εκτός από τη γυμναστική, να γίνονται εκτός αίθουσας.

μετέφεραν θρανία, καρέκλες και μεταλλόφωνα στην αίθουσα. έμεινε μόνο μια καρέκλα κάτω από την μπασκέτα, να θυμίζει αυτή την όμορφη στιγμή. 

12 Δεκ 2017

20171210 τρεις φωτογραφίες από τα χωράφια με τα πράσινα χορτάρια και τις ελιές




ο ήλιος έχει χαθεί πίσω από το βουνό 
μάζευω για να φύγω
τελάρα, λιόπανα, πριόνι ... 
στο απέναντι χωράφι, χαμηλά
κάτω από τις ελιές
το χορτάρι ανακλά το χλωμό φως
όχι παντού και όχι με την ίδια ένταση 
καθώς πλησιάζω το χάνω
λίγο πριν δεν υπήρχε, λίγο μετά θα έχει σβήσει 
τραβώ μερικές φωτογραφίες
δεν φαίνεται τίποτα από αυτό το φως 
έτσι πρέπει 
οι φωτογραφίες δεν καταγράφουν το φως
ίσως τις επιθυμίες μας

ανεβαίνω στο μηχανάκι
οι ρόδες κυλούν στο υγρό χώμα 
μέχρι να φτάσω στο χωριό έχει σκοτεινιάσει.