Εντουάρντο Γκαλεάνο (1)

. . .

Και τότε ο Νικολάς Μπουεναβεντούρα, ο παραμυθάς, τους διηγήθηκε την αληθινή ιστορία της Γένεσης του Κόσμου. Στους απόβλητους του συστήματος ο Νικολάς είπε ότι όταν ο Θεός δημιουργούσε τον κόσμο, όλο και κάποιο κομματάκι τού περίσσευε. Καθώς έπλαθε με τα χέρια του τον ήλιο και το φεγγάρι, το χρόνο, τον κόσμο, τις θάλασσες και τα δάση, ο Θεός πέταγε στην άβυσσο ό,τι του περίσσευε, τα υπολείμματα. Αλλά, μες στην αφηρημάδα του, ο Θεός ξέχασε να δημιουργήσει τη γυναίκα και τον άντρα οπότε η γυναίκα και ο άντρας δεν είχαν άλλη λύση παρά να φτιαχτούν μόνοι τους. Και εκεί, στα βάθη της αβύσσου, μες στα σκουπίδια, η γυναίκα και ο άντρας δημιουργήθηκαν μόνοι τους με ό,τι είχε πετάξει ο Θεός. Εμείς οι άνθρωποι έχουμε γεννηθεί από τα σκουπίδια και γι' αυτό όλοι έχουμε κάτι από τη μέρα και κάτι από τη νύχτα και είμαστε όλοι χρόνος και χώμα και νερό και άνεμος.

Εντουάρντο Γκαλεάνο
από το βιβλίο ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ ΑΝΑΠΟΔΑ
εκδόσεις ΠΙΡΟΓΑ

4 φωτογραφίες από το μουσείο της Ακρόπολης

γιασεμί;

Δεν είναι πολλές μέρες που άνοιξαν τα πρώτα άνθη
έξι χρόνια τώρα το παρατηρώ
να ανθίζει το καλοκαίρι
τα βράδυα να μυρίζει γιασεμί
και τα πρωινά να με χαιρετά από το μπαλκόνι ..

η σελήνη;

Σε λίγο
η σελήνη κύλισε κάτω από τις πολυκατοικίες
βουβά και ήσυχα
χωρίς πάθος
χωρίς επαναστάσεις και όνειρα
σαν την άδεια μας ζωή ..

καλοκαίρι

η ομορφιά από τα περιβόλια
βγήκε βόλτα στο καλοκαίρι
η ζέστη εξαΰλωσε τα σώματα
έμειναν μόνο οι καρδιές
να κοιτάζουν τη θάλασσα
και να ακούν
τον αργό παφλασμό των κυμάτων

Γιάννης Σκαρίμπας (3), Το Σόλο του Φίγκαρω

...
Τότε ιδόντας έναν διαβάτη που κούτσαινε, σκέφτηκα πως ένας διαβάτης κουτσαίνει. Κι αισθανόμαν να μην έχω αντίρρηση. Σκέφτηκα πως κουτσός, αυτός θ' αργήσει να φτάσει στον τάφο του... Τι μ' έγνοιαζε μένα πούσαν τα σπίτια τετράγωνα; Τ' είχα να κάμω πούταν στρογγυλή η ημέρα; Αν έκρουα τα παλαμάκια μου τ' άκουγα, αν έπαυα να περπατάω, σταματούσα. Κι ό,τι ήθελα έκανα. Μπόραγα να πάω αποδώ, μπόραγα να στρίψω αποκείθες. Και τραβάω σ' ένα ρεστοράν αντίκρυ μου. Στέκομαι εκεί στην πόρτα κυττάζοντας τι φάτσες κάνουν όταν τρώνε οι άνθρωποι. Τα πηρούνια, στο φως του ήλιου, φλεγόντουσαν, κι οι άνθρωποι μοιάζαν σα να μάσαγαν λάμψεις. Και άκουσα ένα γκαρσόν να φωνάζει: "εντόσθια της ώρας..."


Γιάννης Σκαρίμπας
από "Το Σόλο του Φίγκαρω"
εκδόσεις ΝΕΦΕΛΗ

8 φωτογραφίες από το νότιο Πήλιο

Ελιές που οι ρίζες τους φτάνουν στη θάλασσα
Μονοπάτια που κατεβάζουν τα χωριά στη θάλασσα
Αναπαλαιωμένα πέτρινα κτίσματα
ανακατωμένα με ερείπια που πωλούνται
Ένα μουσείο ραδιοφώνου
Ένας ξυλόφουρνος
Ταβέρνες, καφενεία και τουρίστες
Μια μπάντα με χάλκινα από τη Γουμένισσα
στη μεγάλη πλατεία με τα πλατάνια

Θραύσματα εικόνων
που μαζί με τα πιτσιρίκια
βουτούν στη θάλασσα

4 φωτογραφίες από το αρχαιολογικό μουσείο του Βόλου

στην άκρη της πόλης
μεσημέρι
ζέστη
τριαντάφυλλα και τζιτζίκια
ο μεγάλος κήπος σχεδόν παρατημένος
δυο εργάτες βάφουν την πρόσοψη
μέσα στο μικρό μουσείο
βαριεστημένοι φύλακες
και μερικά σπουδαία ευρήματα
φτιαγμένα 3500 χρόνια πριν

Γιάννης Σκαρίμπας (2), Το Σόλο του Φίγκαρω

Τ' άστρα είναι στον ουρανό και τα λουλούδια στη γη, κι η Χαλκίδα κατ' απ' τον ουρανό κι από τ' άστρα. Πάνω της λοιπόν ταξιδεύουν τα σύγνεφα. Κι εγώ είμαι κάτω. Πορπατώ και στοχάζομαι πως όλ' αυτά -και τα πλοία- γίνονται, όσο πάει, παραμύθια. Ήλιοι χρυσοί θα φωτίζουν τις στράτες μας, και τότε, οι κάτοποι μας, θ' αποπνέν οσμές πάγου. Και θάχουν τρελλαθεί από λόγια τους. Θα διαγράφονται τότε τόξα φωτεινά μες στα σούρουπα απ΄τ' αναμμένα αποτσίγαρα που θα πετάν όλοι αντάμα. Και τότε θάχει ανθίσει και η λύπη: Θάχει υψωθεί -σ' αυτή τη χαμένη πορεία τους- φαρμακερή μες στις καρδιές παπαρούνα.

από "Το Σόλο του Φίγκαρω"
Γιάννης Σκαρίμπας
εκδόσεις ΝΕΦΕΛΗ

8 φωτογραφίες από τη Δονούσα

Τον Ιούνιο που το καλοκαίρι είναι μπροστά
και οι Αθηναίοι στην πόλη τους
μπορείς να συντονιστείς με την αρχετυπική ομορφιά των μικρών νησιών
να περπατήσεις την ερημιά του σκληρού τοπίου
να υποψιαστείς τους δύσκολους χειμώνες
να αφεθείς στη θάλασσα, τον ήλιο και τον άνεμο

το πάρτυ αργεί ακόμη..

πάω

μια εβδομάδα..
στου αιγαίου τα νερά

The Day-to-Day life

ένα εξαιρετικό φωτογραφικό ημερολόγιο της Kaylynn Deveney
για τη καθημερινότητα του Albert Hastings
φωτογραφίες από το βιβλίο μπορείτε να δείτε στο
http://www.kaylynndeveney.com/bertintro.html

Όμηρος στη οδό Ομήρου

Είμαστε στην "αποδώ πλευρά" του κόσμου
χορτασμένοι και ασφαλείς
σκλάβοι των επιθυμιών μας
διαχειριστές των χρημάτων μας
εξουσιαστές αυτών
που γεννήθηκαν στην "απόκει πλευρά" του κόσμου
αυτών που έχουν μόνο το σώμα τους να διαχειριστούν
και που μας χαλούν την ησυχία

ένα ευρώ, δώστε μου ένα ευρώ;
ούτε ευρώ του δώσαμε, ούτε σημασία
πήγε στους παρακάτω, ήταν επίμων και ίσως ενοχλητικός
να πας να δουλέψεις ρε, εγώ δουλεύω, αυτός δουλεύει
δώσ'μου δουλεία! δώσ'μου δουλειά!
φύγε ρε! φύγε!
τον έδιωξαν με άσχημο τρόπο

Νικόλας Κάλας (3), Εστίες Πυρκαγιάς

. . .
Από υποκειμενική άποψη, η τέχνη είναι συγκίνηση. Για μας, η τέχνη είναι παθητική, δεν είναι ποτέ συναισθηματική. Η συγκίνηση είναι καθαρτική, αλλά το συναίσθημα, ως διάλογος μεταξύ του συνειδητού και του ασυνείδητου, παράγει αποτέλεσα μετουσίωσης, αποτέλεσμα δηλαδή μη-αντικειμενικό αλλά κοινωνικό, διότι στόχος του είναι να προσαρμόσει την επιθυμία στο περιβάλλον, ενώ η συγκίνηση ζητά να αναπτύξει την επιθυμία για να γίνει αρκετά δυνατή ώστε να αλλάξει, ό,τι είναι αντίθετο προς τα συμφέροντα της. Η συναισθηματική φωνή είναι, από κοινωνική άποψη, συντηρητική, διότι προσαρμόζει τον άνθρωπο στο status quo· μόνο η συγκινησιακή φωνή είναι επαναστατική. Το συναίσθημα, σε σχέση με την συγκίνηση, είναι παρέκκλιση της επιθυμίας· στόχος μας όμως εμάς δεν είναι να κάνουμε την επιθυμία να παρεκκλίνει, αλλά ν' αλλάξουμε την κοινωνία και να την προσαρμόσουμε στην επιθυμία μας.


Νικόλας Κάλας
από το βιβλίο ΕΣΤΙΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ
εκδόσεις GUTENBERG

Νικόλας Κάλας (2), Εστίες Πυρκαγιάς

. . .
Ο μικροαστός φοβάται το άγνωστο, διαγράφει όρια στο βιβλίο πνευματικών και οικονομικών λογαριασμών. Ο μικροαστός δεν ξοδεύει ποτέ παραπάνω από το μικρό εισόδημα του, δε σκέφτεται ποτέ πιό πέρα από τη ζωούλα του, δε βγαίνει ποτέ πολύ από τη γειτονιά του, παντρεύεται την κόρη φίλων των γονιών του -είναι αυτό που εκείνος λέει "έντιμος άνθρωπος"-, στέλνει το παιδί του κατά προτίμηση στο σχολείο που πήγε και αυτός, κάνει παρέα μόνο με παιδικούς φίλους. Όλα είναι υπολογισμένα έτσι ώστε το άγνωστο να αποφεύγεται.
. . .


Νικόλας Κάλας
από το βιβλίο ΕΣΤΙΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ
εκδόσεις GUTENBERG

Νικόλας Κάλας (1), Εστίες Πυρκαγιάς

. . .
Στην προεπιστημονική εποχή, όπου ο κόσμος των μορφών ήταν προικισμένος με μυστηριώδεις δυνάμεις, το ενδιαφέρον για τα φαινόμενα που τότε εθεωρούντο υπερφυσικά -και ο κόσμος ήταν φίσκα από υπερφυσικό- αντενεργούσε στο συναίσθημα μ' ένα ενδιαφέρον που ως ενήλικοι δε νιώθουμε πλέον. Η απώλεια του υπερφυσικού μας απομάκρυνε από τον κόσμο εκείνων των μορφών που δεν έχουν ανθρώπινη αιτιότητα. Μεταξύ του υπερφυσικού και του ανθρώπου υπήρχε ένας δεσμός, μια ταυτότητα, που έκανε το συναίσθημα να πάλλεται. Έπαιρναν την κίνηση (κεραυνό ή έκλειψη) για σημάδι μιας επιθυμίας που μιλούσε σε μιαν άλλη επιθυμία, τη δική μας· ζούσαμε πολύ κοντά στο θείο. Τότε δεν υπήρχε κόσμος μη-ανθρώπινος, αλλά μόνο κόσμος υπερανθρώπινος, κι ανάμεσα στους δύο κόσμους υφίστατο απλώς διαφορά βαθμού. Η επιστήμη ήρθε να ανατρέψει τις αντιλήψεις αυτές. Το υπερφυσικό ασυνείδητα μεταμορφώθηκε σε μη-ανθρώπινο. Το γνωστό, διότι το γνωστέο περιορίστηκε, διεύρυνε το άγνωστο, ο άνθρωπος εφήυρε τον ανθρωπισμό, το μέτρο του αθρώπινου ορίου. Η σωκρατική φιλοσοφία πλουτίστηκε έτσι με μια συμπληρωματική συναισθηματική στάση. Ο άγνωστος και μη-ανθρώπινος κόσμος λησμονήθηκε· κάθε επαφή μαζί του χάθηκε.

Νικόλας Κάλας
από το βιβλίο ΕΣΤΙΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ
εκδόσεις GUTENBERG

Νίκος Γκάτσος, Αμοργός

. . .

Έτσι κοιμάται ολόγυμνη μέσα στις άσπρες κερασιές μια
τρυφερή μου αγάπη
Ένα κορίτσι αμάραντο σα μυγδαλιάς κλωνάρι
Με το κεφάλι στον αγκώνα της γερτό και την παλάμη πάνω
στο φλουρί της
Πάνω στην πρωινή του θαλπωρή όταν σιγά σιγά σαν τον
κλέφτη
Από το παραθύρι της άνοιξης μπαίνει ο αυγερινός να την
ξυπνήσει!

. . .

Ξύπνησε γάργαρο νερό από τη ρίζα του πεύκου να βρεις
τα μάτια των σπουργιτιών και να τα ζωντανέψεις ποτίζοντας
το χώμα με μυρωδιά βασιλικού και με σφυρίγματα σαύρας.
Το ξέρω είσαι μια φλέβα γυμνή κάτω από το φοβερό βλέμμα
του ανέμου είσαι μια σπίθα βουβή μέσα στο λαμπερό πλήθος
των άστρων. Δε σε προσέχει κανείς κανείς δε σταματά
ν' ακούσει την ανάσα σου μα συ με το βαρύ σου περπάτημα
μες στην αγέρωχη φύση θα φτάσεις μια μέρα στα
φύλλα της βερικοκιάς θ' ανέβεις στα λυγερά κορμιά των
μικρών σπάρτων και θα κυλήσεις από τα μάτια μιας
αγαπητικιάς σαν εφηβικό φεγγάρι.

. . .

Πόσο πολύ σε αγάπησα εγώ μονάχα το ξέρω
Εγώ που κάποτε σ' άγγιξα με τα μάτια της πούλιας
Και με τη χαίτη του φεγγαριού σ' αγκάλιασα και χορέψαμε
μες στους καλοκαιριάτικους κάμπους
Πάνω στη θερισμένη καλαμιά και φάγαμε μαζί το κομμένο
τριφύλλι
Μαύρη μεγάλη θάλασσα με τόσα βότσαλα τριγύρω στο λαιμό
τόσα χρωματιστά πετράδια στα μαλλιά σου.


Νίκος Γκάτσος
από το ποίημα ΑΜΟΡΓΟΣ
εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ

010609

310509 λυκαβηττός, 4 φωτογραφίες από το street party

4 φωτογραφίες από το σπίτι της Aγγελικής

Η προηγούμενη νύχτα απασχολούσε ακόμα τη σκέψη της, αλλά ίσως αυτό τη βοήθησε να ξεχάσει τη φωτογράφιση και να είναι χαλαρή.
Ακουμπισμένα στον τοίχο οι τελευταίοι της πίνακες και από πάνω οι πρώτες της ζωγραφιές από το νηπιαγωγείο.

290509 ίριδα

χρόνια είχα να μπω μέσα
το κτίριο του πανεπιστημίου ανακαινισμένο
όχι όμως και η αίθουσα του κινηματογράφου, η Ίριδα
η φθορά δεκαετιών
στις μαυρισμένες μπαρόκ κολώνες,
στα φθαρμένα υφάσματα των καθισμάτων,
στον πρόχειρο πλαστικό διάδρομο

στους βρώμικους τοίχους
τα καινούργια συνθήματα του δεκέμβρη

αφορμή η ταινία "νύχτα και καταχνιά" του Αλέν Ρενέ
στα 40' μιας παλιάς κόπιας αποκαλύφθηκε όλη η τραγωδία
των γερμανικών στατοπέδων συγκέντωσης

δεν είμασταν ούτε δέκα άνθρωποι
και με αφορμή το θάνατο
συντονίσαμε την ύπαρξη μας
και προσφέραμε δύο ώρες
ο ένας στον άλλο

στην αποκάτω αίθουσα
χαρούμενοι άνθρωποι χόρευαν παραδοσιακούς χορούς

την ίδια ώρα
στο jazz festival, χιλιάδες άνθρωποι
ανάμεσα σε χορηγούς ουίσκι και τσιγάρων
προσπαθούσαν να επικοινωνήσουν


μανώλη, ευχαριστώ

Νίκος Καρούζος (2)

Η ΑΝΤΙΚΡΟΥΣΗ ΤΟΥ ΧΕΙΜΩΝΑ

. . . . . . . . .
Γεννιέσαι και μπαίνεις μεσ' στο αίνιγμα
πεθαίνεις και τ' αφήνεις ανέπαφο.
Τι άλλο να προσθέσω πια στη δύναμη του έαρος;
Πλήρης από έλλειψη νοήματος
υπερέχω.
Τίποτ' άλλο δεν έχω να εκπροσωπήσω
τη χαρά μου μονάχα και μονάχα τη θλίψη μου
σ΄ αυτό τον κόσμο που τον παγιδεύει θανάσιμα
όχι το σκοτάδι κ' η μαυρίλα
μα το βαθύ χαντάκι της προοπτικής...
Ο χρόνος είχε μόλις ανατείλει.


Νίκος Καρούζος
από το ποίημα Η αντίκρουση του χειμώνα
ΧΟΡΤΑΡΙΑΣΜΕΝΑ ΧΑΣΜΑΤΑ (1974)
εκδόσεις ΙΚΑΡΟΣ

Νίκος Καρούζος (1)

ΡΟΜΑΝΤΙΚΟΣ ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Μη με διαβάζετε όταν δεν έχετε
παρακολουθήσει κηδείες αγνώστων
ή έστω μνημόσυνα.
Όταν δεν έχετε
μαντέψει τη δύναμη
που κάνει την αγάπη
εφάμιλλη του θανάτου.
Όταν δεν αμολήσατε αϊτό την Καθαρή Δευτέρα
χωρίς να τον βασανίζετε
τραβώντας ολοένα τον σπάγγο.
Όταν δεν ξέρετε πότε μυρίζε τα λουλούδια
ο Νοστράδαμος.
Όταν δεν πήγατε τουλάχιστον μια φορά
στην Αποκαθήλωση.
Όταν δεν ξέρετε κανένα υπερσυντέλικο.
Αν δεν αγαπάτε τα ζώα
και μάλιστα τις νυφίτσες.
. . . . . . . . .

ΠΡΟΣΟΧΗ
ΧΡΩΜΑΤΑ
Μη με διαβάζετε
όταν
έχετε
δίκιο.
Μη με διαβάζετε όταν
δεν ήρθατε σε ρήξη με το σώμα...
Ώρα να πηγαίνω
δεν έχω άλλο στήθος.


Νίκος Καρούζος
από το ποίημα Ρομαντικός Επίλογος
ΠΕΝΘΗΜΑΤΑ (1969)
εκδόσεις ΙΚΑΡΟΣ

το Καθόλου

άγιος ο έρωτας

Ξεροί καημοί και νερό θαλασσινό
το σώμα σου κόλλησε στο σώμα μου
με τον πανσέληνο πόνο του χειμώνα.
Ακούς νερά που χύνονται στα μέσα των ποδιών σου;

Ανάμεσα στα όνειρα σπαράζει η ζωή μας,
ανάμεσα στα όστρακα παφλάζει η καρδιά μας.
. . .


από το τραγούδι
Άγιος ο Έρωτας
στίχοι Διονύσης Καρατζάς
μουσική Γιώργος Ανδρέου

4 φωτογραφίες από το σπίτι τoυ Μανούσου

Ο Μανούσος!
Όμορφα παλιό το σπίτι
αλλά νομίζω ότι δεν καταφέραμε να συντονίσουμε
το χώρο, το χρόνο, την σκέψη μας (;) και τις φωτογραφίες..

η εικόνα και το βλέμμα, δοκίμιο 3 (3)

. . .
Το να είναι κανείς γδυμνός σημαίνει να είναι ο εαυτός του.
Το να είναι κανείς ένα γυμνό σημαίνει να βλέπεται γδυμνός από άλλους και όμως να μην αναγνωρίζεται σαν ο εαυτό του. Ένα γδυμνό σώμα για να γίνει γυμνό, πρέπει να ιδωθεί σαν αντικείμενο. (Η θέασή του ως αντικειμένου διεγείρει τη χρήση του ως αντικειμένου). Η γδύμνια αποκαλύπτει τον εαυτό της. Η γυμνότητα εκτίθεται σε θέα.
Το να είναι κανείς γδυμνός σημαίνει να είναι αμεταμφίεστος.
Το να είναι κανείς εκτεθειμένος σε θέα σημαίνει να έχουν μετατραπεί η επιφάνεια της επιδερμίδας του, οι τρίχες του κορμιού του σε μια μεταμφίεση που σε αυτή την κατάσταση δεν μπορεί ποτέ να αγνοηθεί. Το γυμνό είναι καταδικασμένο να μην είναι ποτέ γδυμνό. Η γυμνότητα είναι μια μορφή ενδυμασίας.
Στη συνήθη ευρωπαϊκή ελαιογραφία του γυμνού ο κύριος πρωταγωνιστής δεν ζωγραφίζεται ποτέ. Είναι ο θεατής που βρίσκεται μπροστά στην εικόνα και υποτίθεται πως είναι άντρας. Τα πάντα απευθύνονται σε αυτόν. Τα πάντα πρέπει να φαίνονται σαν αποτέλεσμα της ύπαρξης του εκεί. Είναι γι' αυτόν που οι μορφές αποδέχτηκαν τη γυμνότητα τους. Αλλά ο ίδιος είναι εξ' ορισμού, ένας ξένος - που φοράει ακόμα τα ρούχα του.


John Berger
Η εικόνα και το βλέμμα, από το δοκίμιο 3
εκδόσεις ΟΔΥΣΣΕΑΣ

η εικόνα και το βλέμμα, δοκίμιο 3 (2)

. . .
Οι άντρες δρουν και οι γυναίκες εμφανίζονται. Οι άντρες κοιτάζουν τις γυναίκες. Οι γυναίκες παρατηρούν τον εαυτό τους όταν τις κοιτάζουν. Αυτό καθορίζει όχι μόνο τις περισσότερες σχέσεις μεταξύ αντρών και γυναικών, αλλά και τη σχέση των γυναικών με τον εαυτό τους. Ο επιθεωρητής της γυναίκας μέσα στο εγώ της είναι αρσενικός: ο επιθεωρούμενος θηλυκός. Έτσι η γυναίκα μετατρέπει τον εαυτό της σε αντικείμενο και πιο ισιαίτερα σε αντικείμενο θέασης: σε θέαμα.
. . .

John Berger
Η εικόνα και το βλέμμα, από το δοκίμιο 3
εκδόσεις ΟΔΥΣΣΕΑΣ

η εικόνα και το βλέμμα, δοκίμιο 3 (1)

. . .
Η κοινωνική παρουσία μιας γυναίκας είναι διαφορετικού είδους από εκείνη ενός άντρα. Η παρουσία ενός άντρα εξαρτάται από την υπόσχεση της δύναμης που ενσωματώνει. Αν η υπόσχεση είναι μεγάλη και πειστική η παρουσία του εντυπωσιάζει. Αν είναι μικρή ή ελάχιστα πειστική θεωρείται πως έχει ασήμαντη παρουσία. Η υποσχόμενη δύναμη μπορεί να είναι ηθική, σωματική, ιδιοσυγρασιακή, οικονομική, κοινωνική, σεξουαλική - αλλά το αντικείμενο της είναι πάντα εξωτερικό προς τον άντρα. Η παρουσία ενός άντρα υποβάλλει το τι είναι ικανός να κάνει σε σένα ή για σένα. Η παρουσία του μπορεί να είναι φτιαχτή, με την έννοια ότι προσποιείται πως είναι ικανός για ό,τι δεν είναι. Αλλά η προσποίηση είναι πάντα για μια δύναμη που αυτός ασκεί πάντα πάνω στους άλλους.
Αντίθετα, η παρουσία μιας γυναίκας εκφράζει τη στάση της απέναντι στον εαυτό της και προσδιορίζει το τι μπορούν ή δεν μπορούν να της κάνουν. Η παρουσία της εκδηλώνεται στις χειρονομίες, τη φωνή, τις γνώμες, τις εκφράσεις, το ντύσιμο της, στα πράγματα που έχει επιλέξει να την περιβάλλουν, στο γούστο της, - δεν υπάρχει πράγματι τίποτε απ' όσα μπορεί να κάνει που να μην συμβάλλει στην παρουσία της. Η παρουσία μιας γυναίκας είναι τόσο σύμφωνη με το πρόσωπο της ώστε οι άντρες τείνουν να την αντιλαμβάνονται σαν κάτι σχεδόν υλικό που αναδίνεται από αυτήν, ένα είδος θερμότητας ή μυρωδιάς ή ακτινοβολίας.
. . .

John Berger
Η εικόνα και το βλέμμα, από το δοκίμιο 3
εκδόσεις ΟΔΥΣΣΕΑΣ

4 ταινίες

4 ταινίες θανάτου ενάντια στην έκθεση the bodies

αφίσα μ.κ.-γ.κ.

Οδυσσέας Ελύτης (3), Μαρία Νεφέλη

Η Μαρία Νεφέλη λέει:

ΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙ ΚΑΛΛΟΥΣ

Φοβηθείτε
αν θέλετε να σας ξυπνηθεί το ένστικτο του Ωραίου·

ή αν όχι τότε μια που ζούμε στον αιώνα της φωτογραφίας
ακινητήσετέ το: αυτό που δίπλα μας
ολοένα μ' απίθανες χειρονομίες δρα:

το Ασύλληπτο!

α) δύο χέρια ωραία γυναίκας (ή και αντρός) που να'χουν
εξοικειωθεί με τ' αγριοπερίστερα
β) ένα σύρμα που οι αναμνήσεις του όλες να 'ναι από ρεύμα
ηλεκτρικό και ανύποπτα πουλιά
γ) μια κραυγή που να μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει αιώνια
επικαιρότητα
δ) το παράλογο φαινόμενο της ανοιχτής θαλάσσης.

Θα 'χετε καταλάβει βέβαια τι εννοώ.

Είμαστε το αρνητικό του ονείρου
γι' αυτό φαινόμαστε μαύροι και άσπροι
και ζούμε τη φθορά
πάνω σε μιαν ελάχιστη πραγματικότητα.
. . .


Θε μου τι μπλε ξοδεύεις για να μην σε βλέπουμε!


Οδυσσέας Ελύτης
από τη Μαρία Νεφέλη
εκδόσεις ΙΚΑΡΟΣ

αγίας ζώνης και αμοργού - κυψέλη

Πρέπει να είναι δυο τρεις μέρες, όχι παραπάνω
που άνθισαν οι πικροδάφνες
τις ίδιες μέρες που έπεσαν
τα τελευταία άνθη από τις διπλανές νερατζιές

τρέχει η άνοιξη
να συναντήσει το καλοκαίρι . .

Οδυσσέας Ελύτης (2), Η Μαρίνα των βράχων

Έχεις μια γεύση τρικυμίας στα χείλη - Μα που γύριζες
Ολημερίς τη σκληρή ρέμβη της πέτρας και της θάλασσας
Αετοφόρος άνεμος γύμνωσε τους λόφους
Γύμνωσε την επιθυμία σου ως το κόκαλο
Κι οι κόρες των ματιών σου πήρανε τη σκυτάλη της Χίμαιρας
. . .
Σου 'λεγα να μετράς μεσ' στο γδυτό νερό τις φωτεινές του μέρες
Ανάσκελη να χαίρεσαι την αυγή των πραγμάτων
Ή πάλι να γυρνάς κίτρινους κάμπους
Μ' ένα τριφύλλι φως στο στήθος σου ηρωίδα ιάμβου.
. . .
Άκουσε, ο λόγος είναι των στερνών η φρόνηση
Κι ο χρόνος γλύπτης των ανθρώπων παράφορος
Κι ο ήλιος στέκεται από πάνω σου θηρίο ελπίδας
Κι εσύ πιο κοντά του σφίγγεις έναν έρωτα
Έχοντας μια πικρή γεύση τρικυμίας στα χείλη.
. . .
Στυλωμένη στους βράχους δίχως χτες και αύριο,
Στους κινδύνους των βράχων με τη χτενισιά της θύελλας
Θ' αποχαιρετήσεις το αίνιγμα σου.


Οδυσσέας Ελύτης
από το ποίημα Η ΜΑΡΙΝΑ ΤΩΝ ΒΡΑΧΩΝ
ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ
Εκδόσεις ΙΚΑΡΟΣ

3500

Το μυαλό μου κυλάει αργά
Ξεχνιέται συνεχώς
στις αντανακλάσεις των φύλλων
καθώς τα λικνίζει ο άνεμος

Σιωπή

Πότε με χαϊδεύει η ομορφιά
και πότε συνθλίβομαι απ' αυτό
που ακόμα υπάρχει

Κάθομαι απέναντι και με κοιτάζω
την ώρα που φουσκώνω τα λάστιχα του ποδηλάτου
το βράδυ που κλείνω το σύρτη της πόρτας
το πρωί καθώς ανοίγω την κουρτίνα
την ώρα που μου χαμογελά ο φόβος

Όσα αστέρια κι αν σβήσουν
Από το παρατηρητήριο της Γης
τουλάχιστον τρισήμιση χιλιάδες θα λάμπουν

Πόσα έτη φωτός μακριά είναι το Εμείς..


πρώτη γραφή
3 10 2004

Η αισθητική της σιωπής (3)

"Υπάρχει κάτι το παράξενο στις πράξεις της γραφής και της ομιλίας," έγραψε ο Νοβάλις το 1799. "Το γελοίο και εκπληκτικό λάθος που κάνουν οι άνθρωποι είναι ότι πιστεύουν πως χρησιμοποιούν τις λέξεις σε σχέση με τα πράγματα. Δεν είναι συνειδητοί της φύσης της γλώσσας - που είναι ότι αποτελεί η ίδια τη μόνη της φροντίδα και απασχόληση, και είναι αυτό ακριβώς που την κάνει ένα τόσο γόνιμο και λαμπερό μυστήριο. Όταν κανείς μιλάει μόνο για να μιλάει λέει τα πιο πρωτότυπα και αληθινά πράγματα που μπορεί κανείς να πεί".

Σούζαν Σόνταγκ
Η αισθητική της σιωπής
ΝΕΦΕΛΗ

Η αισθητική της σιωπής (2)

Ο Κρισναμούρτι ισχυρίζεται ότι πρέπει ν' αποβάλλουμε την ψυχολογική μνήμη, την οποία διαφοροποιεί από την απλή μνήμη των γεγονότων. Γιατί διαφορετικά, δεν κάνουμε τίποτ' άλλο από το να γεμίζουμε το νέο με το παλιό, αποκλείοντας έτσι τη δυνατότητα μιας καινούργιας εμπειρίας με το ν' αγκιστρώνουμε την καθεμία μας εμπειρία πάνω σε κάποια άλλη που προηγήθηκε.
Πρέπει να καταστρέψουμε τη συνέχεια (που εξασφαλίζεται από την ψυχολογική μνήμη), πηγαίνοντας ως το τέλος κάθε συγκίνησης ή σκέψης.
Και μετά το τέλος, αυτό που ακολουθει (για ένα διάστημα) είναι η σιωπή.

Σούζαν Σόνταγκ
Η αισθητική της σιωπής
ΝΕΦΕΛΗ

Η αισθητική της σιωπής (1)

. . .

Ο θεατής έτσι πρέπει να πλησιάζει την τέχνη όπως πλησιάζει κανείς ένα τοπίο. Ένα τοπίο δεν απαιτεί από τον θεατή την "κατανόηση" του, την απόδοση του μιας σημασίας, τις ανησυχίες και τις συμπάθειες του· απαιτεί, μάλλον, την απουσία του, ζητάει απ΄αυτόν να μην του προσθέσει τίποτα. Η οραματική διάθεση των πραγμάτων, για να μιλήσει κανείς επακριβώς, συνεπάγεται την ικανότητα εκ μέρους του θεατή να ξεχνάει τον εαυτό του: ένα αντικείμενο άξιο να κοιταχτεί μ' αυτόν τον τρόπο είναι ένα αντικείμενο που, στην πραγματικότητα, εκμηδενίζει αυτόν που το συλλαμβάνει.

Σούζαν Σόνταγκ
Η αισθητική της σιωπής
ΝΕΦΕΛΗ

Γιώργος Χειμωνάς, Έπαινος για τον άνδρα

. . .
Η γυναίκα είναι σκανδαλωδώς ευνοημένη από τη φύση. Βρίσκεται πιο κοντά της, την έχει πάντα με το μέρος της -η φύση συνεχίζεται μέσα της, χρησιμοποιεί το σώμα της για να αναπαραχθεί. Ας μην το ξεχνάμε: η γυναίκα έχει συγγένεια με το φως του φεγγαριού (που στον άντρα προκαλεί την επιληψία), με τις παλίρροιες των ωκεανών. Ο άντρας είναι αφύσικος, τεχνητός. Κατασκευασμένος μέσα σ' ένα ανοίκειο γυναικείο ικρίωμα, το σώμα της μητέρας του, κατασκευασμένος ακόμα από εντολές κύρους και εξουσίας, ''ανδρισμού" και αντοχής, τις οποίες, στη διάρκεια της σύντομης ζωής του, είναι καταναγκασμένος πειθήνια και καθημερινά να εκτελεί.
. . .
Ανιδιοτελής, αθώος αλλά ευφυής, εύπιστος με την θέληση του, εύθραυστος και χωρίς - σε αντίθεση με την γυναίκα - να επιζεί του θρυμματισμού του· ασκημένος από ένστικτο να επινοεί τεχνάσματα του κυνηγιού για την τροφή της ομάδας, να αγρυπνάει για τους κινδύνους· από γεννήσεως ανυπεράσπιστος, γιατί η φύση του πήρε πίσω όλα τα όπλα του, έμεινε πάντα πολεμιστής, άοπλος και με χίλιους τρόπους γενναίος. Εκπνευμάτωσε τη φυσική του ρώμη και την έκανε δύναμη, κυρίως τόλμη, μυαλού και κραδασμό ιδεών. Αυτός είδε τα όνειρα όταν ήρθαν οι μεγάλες νύχτες - κι όλα αυτά από το τίποτε, χωρίς ουσιαστική βοήθεια από κανέναν. Έχοντας τα όλα αντίξοα, και πιό πολύ αντίξοη την γυναίκα που τον αγάπησε.
Και λυπηθείτε τον, με την πιο ευγενικιά, την πιο τρυφερή λύπη, γι' αυτή την απέραντη, την ως το τέλος αβοήθητη μοναξιά του.
. . .
Και μην του μιλάτε, αφήστε τον να σωπαίνει όταν σωπαίνει. Και αν αρχίσει να κλαίει ξαφνικά, ποτέ μην τον ρωτήσετε γιατί.

"Το Βήμα" 29.5.88

Γιώργος Χειμωνάς
αποσπάσματα από το Έπαινος για τον άνδρα
από το βιβλίο Ποιόν φοβάται η Βιρτζίνια Γούλφ
εκδόσεις Καστανιώτης

4 φωτογραφίες από το σπίτι της Μαρίας

τελικά αγνοώ τι βγαίνει από τις φωτογραφίες
ούτε το παζλ του Ιερόνυμου Μπος φαίνεται, ούτε οι ρομαντικοί πίνακες, ούτε κάτι από τι yoga, ούτε το αμερικάνικο καπέλο, ούτε το demο που τραγουδούσε η Μαρία, ούτε η σιδερόστρα, ούτε το ποτηράκι του καφέ, ...
ούτε το "καθόλου της ύπαρξης", το χάος κι ο εαυτός μας που στέκεται απέναντι

ίσως η φωτογράφιση είναι η αφορμή για να βάλουμε σε σειρά τις λέξεις
και να δώσουμε χώρο στο χρόνο
άντε, πάλι ψυχανάλυση κάναμε..