20220927 οκτώ φωτογραφίες / τέλος εποχής

ή πρώτη μέρα κανονικότητας.

 

20220702 οι τέσσερις καρέκλες

κάθε μέρα στις δώδεκα έκαναν διάλειμμα. ερχόταν ο μικρότερος και αγόραζε τέσσερις μπύρες, δύο άλφα- δύο άμστελ -πάντα χαμογελαστός, δεν μιλούσε ελληνικά αλλά καταλάβαινε. ανάλογα με το σημείο που δούλευαν, έβρισκαν μια σκιά για να τις πιούν.

αρχές ιουλίου, θα διακόπτονταν οι εργασίες για να συνεχίσουν το φθινόπωρο· παρασκευή μεσημέρι, την τελευταία μέρα, αφού μάζεψαν τα πράγματα τους, ήρθαν και πήραν τις μπύρες, δεν είχαν που να κάτσουν και με ρώτησαν αν μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τις καρέκλες που είχα στο χωράφι μπροστά στο μαγαζί. για τραπέζι έβαλαν ένα άδεια κασόνι μπύρας. 

σιγοκουβέντιαζαν, ήπιαν άλλες τέσσερις μπύρες· στις τρεις που έκλεισα τους άφησα στο χωράφι, στις πλαστικές καρέκλες με το κασόνι στη μέση.

μπερλίν - o στρατιώτης (της πύλης του βραδεμβούργου) / ΦΩΤΑ13*

Οι τουρίστες συνωστίζονται δίπλα του για να τον φωτογραφίσουν. Δεν καταλαβαίνεις αμέσως αν είναι άγαλμα ή άνθρωπος ντυμένος στρατιώτης.

Είναι εντυπωσιακό το πώς η βιωμένη ζωή, όταν φορέσει τα παράσημα της ιστορίας, μετατρέπεται σε θέαμα. Τα σπουδαία γεγονότα -τότε που επιταχύνεται ο χρόνος και πυρακτώνεται ο χώρος- απογυμνωμένα πια από το παρόν τους, άρα ακίνδυνα, γίνονται προϊόντα και ο χώρος της ιστορίας σκηνικό. Το κοινό είναι έτοιμο, πληρώνει και καταναλώνει. Για άλλη μια φορά απαθανάτισε τις σωστές φωτογραφίες.

Ένα βράδυ τον περίμενα. Μόλις έκλεισαν τα καταστήματα και ο κόσμος σκόρπισε στα εστιατόρια και τα ξενοδοχεία, έβγαλε το κράνος του, ξεκλείδωσε το ποδήλατο του και άηχα, χωρίς πρόσωπο, οδηγώντας με την μάσκα του μακιγιάζ και τα ρούχα του πολεμιστή, πέρασε την πύλη και χάθηκε στο σκοτάδι.

ΦΩΤΑ13 / berlin05062010

* τα ΦΩΤΑ ήταν ένα μικρό έντυπο-αφίσα που κυκλοφορούσε 1-2 φορές το χρόνο χωρίς αντίτιμο. το τεύχος 13 εκδόθηκε πριν έντεκα χρόνια.

αυλωνιά / από το βιβλίο ΓΥΡΩ ΓΥΡΩ ΘΑΛΑΣΣΑ

για να φτάσεις στην παραλία, περνάς από ελιές και μαστιχόδεντρα, συναντάς κυνηγούς και αυτοκίνητα με κλούβες σκυλιών. μπαίνεις σε έναν χωματόδρομο, πάλι με μαστιχόδεντρα κι ελιές, προσπερνάς το σπίτι του βασίλη, που έχει κάνει τα βράχια να ανθίσουν, και τελειώνει ο χωματόδρομος. μετά κατηφορίζεις την κοίτη ενός ξεροπόταμου, κάθε χρόνο στενεύει το πέρασμα γιατί θεριεύει η άγρια βλάστηση, μυρίζει φασκόμηλο και θάλασσα που ακόμα δεν βλέπεις. περπατάς κάτω από τα ψηλά βράχια, ανάμεσα στις πικροδάφνες και τις λυγαριές, και σε ένα γύρισμα του μονοπατιού ξαφνικά βλέπεις τη θάλασσα· το μικρό πέτρινο σπίτι, που αυθαίρετα κάποτε χτίστηκε, όμορφο μοιάζει.

τα δυο αλμυρίκια μεγάλωσαν λίγο, το νερό, ζεστό, γυαλίζει τις πέτρες. στη μια άκρη είναι μια σκηνή, μια αιώρα και ένα νεαρό ζευγάρι· ξεκίνησαν από τη γαλλία πριν από μήνες και θέλουν να φτάσουν στην τυφλίδα της γεωργίας, κάποτε.

20190924

γύρω γύρω θάλασσα / γιάννης κωσταρής / βιβλία από το φωταγωγό / 2022

σαμοθράκη / από το βιβλίο μικρές ιστορίες πατριδογνωσίας

στη σαμοθράκη πηγαίνω πάντα με τον αντώνη, συνήθως οκτώβρη ή μάιο, δηλαδή πριν ή μετά τον κουρνιαχτό του τουρισμού· μένουμε στο ποτάμι, κοντά στην ταβέρνα του φίλου μας του στέλιου.

την τελευταία μέρα πριν φύγουμε μας ξύπνησε ένα κατσίκι που βέλαζε επίμονα δίπλα στη σκηνή· φτιάξαμε πρωινό στην ταβέρνα και ο στέλιος με τον αντώνη έφυγαν για ψώνια στην καμαριώτισσα· σκούπισα τη βεράντα και έκοψα μούρα και κεράσια· το μεσημέρι μαζέψαμε τις σκηνές και πήγαμε να χαιρετήσουμε τον στέλιο, μας είχε συνηθίσει και δεν ήθελε να φύγουμε· «καθίστε ρε, μέχρι αύριο που θα γίνει διαμαρτυρία για το σκουπιδότοπο, θα πετάνε όλα τα σκουπίδια του νησιού πίσω από το κάμπινγκ».

όταν έχει όρεξη λέει κορυφαίες ατάκες και απίστευτους μονολόγους, αλλά πολύ δύσκολα εκφράζει τα συναισθήγματά του· δεν ήθελε να τον χαιρετήσουμε· έκλεισε το μαγαζί και θα πήγαινε για ψάρεμα· «ρε γιάννη, γράφεις καλά γράμματα;», «τι θέλεις;», «βάλε ένα χαρτί στην πόρτα και γράψε: κλειστό λόγω λύπης».

το είπε γρήγορα και κοφτά πηγαίνοντας προς το μηχανάκι· έφυγε χωρίς να μας χαιρετήσει

μικρές ιστορίες πατριδογνωσίας / γιάννης κωσταρής / φωταγωγός / 2013

ο ρόλος / από το βιβλίο ΤΟ ΧΩΡΙΟ

σχεδόν σε όλες τις εργασίες πρέπει να αντιμετωπίσεις τον άλλο· στο χωριό, ο άλλος είναι συνήθως γνωστός, μαζί του κουβαλά την ιστορία του, η οποία, χωρίς να το θέλεις, σαν φωτοστέφανο τον συνοδεύει· οι κινήσεις και τα λόγια του σπάνια ξεφεύγουν από την ήδη διαμορφωμένη εικόνα του· στη μικρή κοινωνία του χωριού ο καθένας παίζει το γνωστό του ρόλο και είναι δύσκολο να ξεφύγει από αυτόν· κινείται με ασφάλεια στον οικείο του χώρο και στον κυκλικό του χρόνο, συνηθίζει στην επανάληψη και φοβάται τις αλλαγές, γνωρίζει πολλά περισσότερα από αυτά που χρειάζεται ο καθημερινός του ρόλος αλλά μάλλον δεν του έχουν χρειαστεί ποτέ και σχεδόν τα έχει ξεχάσει.

οι περισσότεροι μόνιμοι κάτοικοι έχουν στοιχίσει τις φιλοδοξίες τους στα όρια του χωριού ή του νησιού· κοινωνία προφυλαγμένη στην ασφάλεια που είναι καταχωρημένη στο συλλογικό ασυνείδητο της, δεν επιτρέπει, χωρίς να χρειαστεί να το δηλώσει, να κινηθεί τίποτα· το ερώτημα ποιο είναι το νόημα της ζωής δε χρειάζεται να απαντηθεί, γιατί όλοι πατούν πάνω στον άχρονο χρόνο της μικρής προφυλαγμένης κοινωνίας· μονάδα μέτρησης είναι πάντα τα τέσσερα χιλιόμετρα του χωριού από τη θάλασσα.

από το βιβλίο

ΤΟ ΧΩΡΙΟ / γιάννης κωσταρής / εκδόσεις ΤΟ ΡΟΔΑΚΙΟ / 2015

20220704 το ποτάμι και το άλογο*

 

*στα όρια της βοσκής του

20220628 η ησυχία

 

έξω από το μαγαζί, αργά το απόγευμα.

-γειά σου γιάννη.

- γεια σας κυρίες.

- ήντα ησυχία είν' ετούη;

- ωραία εν είναι;

- ε... όμορφοι είναι οι άθρωποι.

20220612 μπακάλ (και όχι μόνο)

Κάποιες φορές με την Καρδιά

Σπάνια με την Ψυχή

Σπανιότερα ακόμα με την Ισχύ

Λίγοι – ν' αγαπούν μπορούν.

έμιλυ ντίκινσον

από το βιβλίο «Αυτό είναι το γράμμα μου στην Οικουμένη».

εκδόσεις πατάκη.

παραλάβαμε πολλά όμορφα βιβλία, επιλογές από τις φετινές εκδόσεις, θα φέρουμε κι άλλα.

εντάξει παντοπωλείο είμαστε ή μπακάλ ή μίνι μάρκετ: πουλάμε κοκακόλες, γάλατα, ντομάτες, ψωμί, βιολογική βρώμη, μπύρες (μεγάλη ποικιλία)· αλλά είναι όμορφο να έχουμε και αυτά που αγαπάμε. 

και ένας στους τόσους που μπαίνουν στο μαγαζί ξαφνιάζεται ευχάριστα, με τα βιβλία.

oι ιστορίες του σιδερή, αποχαιρετισμός

...

το απόγευμα μπαίνει στο μαγαζί ο σιδερής· «καλησπέρα γιάννη» «γεια σου σιδερή, αρμολούσοι ήταν αυτοί που κούρεψες;» «ναι, και πάλι την κουβέντα για το χωριό είχαμε· αυτά που σου λέω είπανε και αυτοί: πώς ερήμωσε έτσι η καλαμωτή; άθρωπο ε βλέπεις...» 

«σιδερή το πενήντα οκτώ άνοιξες το κουρείο;» «το πενήντα εφτά, και κουρέας από το σαράντα εννιά, εξήντα πέντε χρόνια κουρέας· τόσοι αθρώποι περάσαν από δω... σκέψου πως πήαινα και στα γύρω χωριά με τα σύνεργα της δουλειάς, σε σπίτια και καφενεία· το μαγαζί το 'κλεινα μετά της δώδεκα· τρία καφενεία είχε εδώ και καρέκλα καφενείου δε μ' έβλεπε, πεταγόμουνα κι έτρωγα μια τιριτόμπα στο μαγαζί σας και συνέχιζα να κουρεύω». 

κάθε απόγευμα επαναλαμβάνει τις ίδιες φράσεις· «πιάνεται η ψυχή μου, πώς ήταν το χωριό και πώς κατάντησε...» μερικές φορές απαριθμοί τα καταστήματα και τους ανθρώπους, μιλά για τη δεκαετία του πενήντα λες και ήταν χθες· αρχαιοφύλακας της σκόνης του χρόνου ο σιδερής· «α πάω να βοηθήσω τη γυναίκα στο μαστιχάκι, καληνύχτα». 

ο χρόνος γλύφει το παρελθόν όπως η θάλασσα τις πέτρες· στρογγυλεμένες και όμορφες φτάνουν στη σκέψη οι αναμνήσεις.

...

τα παραπάνω είναι γραμμένα το δύο χιλιάδες δεκατέσσερα· ο σιδερής βιτέλλας γεννήθηκε το χίλια εννιακόσια τριάντα τέσσερα. η μάνα του τον φώναζε «ήλιε μου, ήλιε μου». ήλιο τον ήξεραν όλοι. πριν δυό-τρια χρόνια σταμάτησε να δουλεύει. πέθανε την κυριακή πέντε ιουνίου του δύο χιλιάδες είκοσι δύο.

«γύρω γύρω θάλασσα»

«κάθε μέρα είμαστε ανοικτά, αλλά δεν έχει κόσμο· ένας μόνο έρχεται το πρωί για καφέ και τέσσερις-πέντε το απόγευμα. στο βίκι μένουμε εβδομήντα εννιά άνθρωποι, τους ξέρω όλους, τους μετρώ κάθε βράδυ που πέφτω να κοιμηθώ· πιο μεγάλος είναι ο παναγιώτης, ενενήντα τεσσάρων. στα καμπιά μένουν πενήντα τέσσερις, και αυτούς τους μετρώ κάθε βράδυ. το καφενείο το ανοίξαμε με τον άντρα μου το εξήντα επτά που παντρευτήκαμε· σπίτι ήταν πριν, το πήρα προί-κα. πόσο χρονών με κάμνετε; δεν με πειράζει όσο και να πείτε. είμαι εβδομήντα δύο και η μάνα μου ογδόντα εφτά, παντρεύτηκε δεκατεσσάρων και μ’ έκαμε στα δεκαπέντε. η νύφη μου έχει το καφενείο, αλλά κάμνει ό,τι της λέω».

«γύρω γύρω θάλασσα» / φωτογραφίες και σημειώσεις ημερολογίου από τη νήσο χίο / 2010-2020 / του γιάννη κωσταρή.

βιβλία από τον φωτοαγωγό / 152 σελίδες, 15,5x23 εκ. / αρχική τιμή 17 ευρώ. / ISBN 978-618-80737-3-9

διατίθεται στο παντοπωλείο κωσταρή στην κώμη και στην καλαμωτή της χίου και από τις επόμενες μέρες στα βιβλιοπωλεία της χίου και σε βιβλιοπωλεία της αθήνας.

το αποστέλλουμε με τα ελτα σε όλη την ελλάδα. ioanniskostaris@yahoo.gr

«γύρω γύρω θάλασσα», φωτογραφίες και σημειώσεις ημερολογίου από τη νήσο χίο

μόλις εκδόθηκε το βιβλίο μου με τίτλο γύρω γύρω θάλασσα.

το βιβλίο είναι ένας διαφορετικός άτλαντας της χίου· μια προσωπική τοπογραφία από φωτογραφίες, αποσπάσματα ημερολογίου, αφηγήσεις και μικρές ιστορίες που αναζητώντας το παρόν σκοντάφτουν συνεχώς στο παρελθόν. 

στο νησί το αστικό παρελθόν και παρόν δεν επιτρέπουν μεγάλες παρεκτροπές, ο καθωσπρεπισμός είναι η κανονικότητα. από τη μια σε διευκολύνει να πορευθείς στα σίγουρα ―πατάς εκεί που πατούν κι οι άλλοι― από την άλλη σε εμποδίζει να δημιουργήσεις το δικό σου βλέμμα και να φτιάξεις το δικό σου νέο κόσμο. 

οι επιθυμίες και η μνήμη διαμορφώνουν το βλέμμα μας. οι φωτογραφίες και τα κείμενα του βιβλίου χαμηλόφωνα και αποσπασματικά προσπαθούν να υπερβούν την ακέραιη αλλά σαθρή εικόνα της κανονικότητας και πότε ίσια, πότε λοξά χαιρετίζουν την ατακτοποίητη ομορφιά και ελευθερία που κρύβει ο τόπος.

το βιβλίο σχεδιάστηκε και εκδόθηκε από τον γιάννη καρλόπουλο και τις εκδόσεις φωταγωγός. είναι 152 σελίδες, 15,5x23 εκ. και έχει αρχική τιμή 17 ευρώ. ISBN 978-618-80737-3-9

διατίθεται στο κατάστημα μας στην κώμη και στην καλαμωτή της χίου και από τις επόμενες μέρες στα βιβλιοπωλεία της χίου και σε βιβλιοπωλεία της αθήνας.

το αποστέλλουμε με τα ελτα σε όλη την ελλάδα. ioanniskostaris@yahoo.gr

20220416 τέσσερις φωτογραφίες / αυθαίρετα αλμυρίκια

μετά από πολλές καθυστερήσεις, συνεχίζεται με εντατικό ρυθμό τις τελευταίες μέρες, το έργο ανάπλασης, ή εξωραϊσμού, ή πεζοδρόμισης, ή μπαζώματος της αμμουδιάς (διαλέξτε λέξη), στην παραλία της κώμης.

προχθές, μαζί με τη μισή βεράντα καταστήματος, απομακρύνθηκαν ή αφαιρέθηκαν, ή ξεριζώθηκαν, (διαλέξτε λέξη), τρία ακόμα αλμυρίκια που «εμπόδιζαν» την επέκταση του πεζόδρομου προς τα δυτικά.

υποθέτω ότι έγινε νόμιμα· νόμιμα οι αρμόδιες υπηρεσίες του δήμου ξερίζωσαν και έκοψαν τα αυθαίρετα δέντρα που για δεκαετίες ζούσαν στην παραλία -έχουν και τα δέντρα ζωή και δικαιώματα. μπορούσαν να επανατοποθετηθούν λίγα μέτρα νοτιότερα ή σε κάποιο άλλο σημείο της αμμουδιάς.

ίσως στο σχέδιο προβλέπεται και η φύτευση δέντρων αλλά εκτός από τα σχέδια υπάρχει και η πραγματική ζωή. τα αλμυρίκια προϋπήρχαν του όποιου σχεδιασμού. 

μάλλον όλα ξεκινούν από το πως ορίζει ο καθένας τις λέξεις, ας πούμε: ανάπτυξη, έργο, ανάπλαση, ομορφιά.

έχει πανσέληνο απόψε.

το κομμάτι της αμμουδιάς που ορίζουν από τη μια τα κτίρια και από την άλλη ο χαμηλός πέτρινος τοίχος θα καλυφθεί με τσιμέντο για να γίνει (πεζό)δρομος.

20220403 οκτώ και μία φωτογραφίες ΛΑΛΑΔΕΣ (και όχι μόνο) / προσοχή χρώματα

 

 

τα απέναντι παράλια, λίγο νοτιοτερα από τον τσεσμέ. με νοτιά και σκόνη.

το πόσο κοντά είναι έχει να κάνει με τον καιρό κι όχι με τους ανθρώπους.